Home / บันทึกการเรียนรู้

บันทึกการเรียนรู้

แนวปฏิบัติที่ดี เรื่อง “การบริการที่ดี จาก GE MSU”

สำนักศึกษาทั่วไปมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้จัดกิจกรรม KM แนวปฏิบัติที่ดี เรื่อง “การบริการที่ดี จาก GE MSU” ซึ่งทางสำนักศึกษาทั่วไปขอเผยแพร่ ประเด็นความรู้ดังกล่าวนี้ท่านสามารถ ดาวน์โหลด Best practices for good service from GE MSU   

Read More »

พัฒนาอาจารย์ด้านการเรียนการสอน: เรียนรู้ Outcome-based Education (OBE) จาก ผศ.ดร.จินดาพร จำรัสเลิศลักษณ์

สำนักศึกษาทั่วไป กำลังขับเคลื่อนให้ “นิสิตปรับวิธีเรียน” และให้ “อาจารย์เปลี่ยนวิธีสอน”  อย่างเต็มตามศักยภาพ เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนมีทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ และการผลิตบัณฑิตสำหรับขับเคลื่อนประเทศไปสู่ “ประเทศไทย ๔.๐” การเปลี่ยนแปลงของโลกโลกาภิวัตน์ ทำให้นิสิตกำลังปรับวิธีเรียนรู้ การเรียนรู้เปลี่ยนแปลงไปแล้วอย่างสิ้นเชิงทุกที่ทุกเวลา ยกเว้น “ในชั้นเรียน” อุปสรรคใหญ่ในการปรับวิธีเรียนรู้ของนิสิต คือ “การสอนของอาจารย์” สิ่งที่เราเหล่าอาจารย์ในมหาวิทยาลัยต้องช่วยกันคือ หันกลับมามองห้องเรียนของตนเอง แล้วเริ่มศึกษาหาวิธีช่วยกัน “ปรับวิธีเรียนของนิสิต” ด้วยการ “เปลี่ยนวิธีสอน” ของตนเอง คำว่า “เปลี่ยนวิธีสอน” ในที่นี้ไม่ใช่เปลี่ยนแค่กิจกรรมการเรียนรู้หรือท่าทีปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน แต่หมายรวมถึงการเปลี่ยนแปลงทั้งความคิดรวบยอด (Concept) ท่าที วิธีคิด (Minset) วิธีปฏิบัติ และกระบวนจัดการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง (Student Centered) และชุมชน(สังคม) มีส่วนร่วม (Socail Engagement) ยุทธศาสตร์ ๕ ประการในการขับเคลื่อนให้เกิดการ “เปลี่ยนวิธีสอน” ได้แก่ ๑) พัฒนาห้องเรียนรวม โสตทัศณูปกรณ์ …

Read More »

พัฒนาอาจารย์ด้านการเรียนการสอน: เรียนรู้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ จาก รศ.ดร.ประสาท เนืองเฉลิม

ช่วงที่ ๒ ของหลักสูตรพัฒนาอาจารย์ด้านการเรียนการสอน หลักสูตร วัดผลประเมินผลและออกข้อสอบ เพื่อพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 ได้รับความร่วมมือ (อย่างยิ่ง) จากรองศาสตราจารย์ ดร.ประสาท เนืองเฉลิม ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  ในหัวเรื่องเกี่ยวกับการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อผู้เรียนในศตวรรษที่ ๒๑  “รูปแบบการเรียนการสอน ในศตวรรษที่ 21” ผมขอถอดบทเรียนไว้ในบันทึกนี้ เพื่อให้อาจารย์ที่ยังไม่ได้เข้ารับการอบรมได้นำไปศึกษาด้วยตนเองต่อไป กระบวนทัศน์ในการจัดการเรียนการสอนกำลังเปลี่ยนไป จากเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ (Student Center) ไปเป็น เน้นทักษะที่จำเป็นสำหรับการดำเนินชีวิตในศตวรรษที่ ๒๑ (21st Century Skills) เป็นสำคัญ แต่เดิม แม้จะบอกว่า ผู้เรียนเป็นสำคัญ แต่จริงๆ แล้วมักมองว่า ผู้สอนสำคัญยิ่งกว่า เพราะผู้สอนเป็นนักออกแบบการเรียนการสอน และเป็นนักประเมิน  และในคำอธิบายรายวิชาหรือเป้าหมายในการเรียนรู้ ส่วนใหญ่มักเน้นไปที่ความรู้ (Knowledge, K) เป็นหลัก ทำให้การสอนเป็นลักษณะของการถ่ายทอด (ยัดเยี้ยด) ความรู้ให้เยอะๆ  (เมื่อความรู้เพิ่มมากขึ้น …

Read More »

“การจัดการศึกษาสู่ยุคประเทศไทย ๔.๐” บรรยายพิเศษโดย ศ.นพ.จรัศ สุวรรณเวลา

วันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ศาสตราจารย์ นพ.จรัส สุวรรณเวลา มาบรรยายในเวทีประชุมวิชาการศึกษาทั่วไปแห่งประเทศไทย ในหัวเรื่อง “การจัดการเรียนรู้มุ่งสู่ประเทศไทย ๔.๐”  ถือเป็นการบรรยายพิเศษครั้งหนึ่งที่ดีที่สุดที่ผมเคยฟัง  รู้สึกว่า ตนเองได้เข้าใจในสิ่งที่ตนเองคิดว่าเข้าใจแล้ว เปิดกะลาของกบที่มากด้วยอัตตา จึงเกิดความตั้งใจแน่วแน่ว่า จะนำมาบันทึกแบ่งปันท่าน “ฟัง” และ “อ่าน” ….  ซึ่งท่านได้กล่าวเชิญให้นำสไลด์ของท่านไป “ย่อย” ศึกษาได้ตามปรารถนา  พิธีกรแนะนำท่านโดยย่อเกี่ยวกับเกียรติประวัติของท่าน (เชิญคลิกที่นี่) ขณะนี้เราได้ผ่านยุคของการศึกษาแบบให้ความรู้ ถ่ายทอดความรู้ หรือ Informative Education  มาแล้ว และเข้าสู่ยุคการศึกษาเพื่อการสร้างคนในวิชาชีพ หรือ Formative Education ขยายตัวจากวิชาชีพไปสู่สิ่งต่างๆ เกิดเป็นสารสนเทศด้านต่างๆ ในยุคของ Formative Education รายวิชาศึกษาทั่วไป ดูเหมือนจะเป็น “ติ่ง” ติดอยู่กับการศึกษาวิชาชีพทั้งหลาย ได้รับความสนใจให้ความสำคัญเฉพาะคนที่สนใจ แต่โดยรวมแล้ว มักถูกบังด้วยการศึกษาวิชาชีพ ขณะนี้เรากำลังเปลี่ยนเข้าสู่ Transformative …

Read More »

รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๒๐๐๔ ความเป็นมนุษย์กับการเรียนรู้ _แนวทางการพัฒนาเอกสารประกอบการสอนสำหรับ ๑/๖๑ เป็นต้นไป

วันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๕๖๐ สำนักศึกษาทั่วไปจัดประชุม KM อาจารย์ผู้สอนรายวิชา ๐๐๓๒๐๐๔ ความเป็นมนุษย์และการเรียนรู้ เพื่อรับฟังแนวทางในการพัฒนาเอกสารประกอบการสอนของรายวิชาฯ กับผู้ทรงคุณวุฒิหลัก ดร.มลฤดี เชาวรัตน์ ท่านเป็นหนึ่งในผู้บุกเบิก “จิตตปัญญาศึกษา” ในมหาวิทยาลัย และนำมาปรับใช้กับทั้งการพัฒนาคน พัฒนางาน การบริหาร และพัฒนาการจัดการเรียนการสอน …กิจกรรมวันนี้ แทนที่จะเป็นการมาบรรยาย ถ่ายทอด มอบหมาย แต่ใช้สุนทรียสนทนา (Dialogue) เป็นส่วนใหญ่ ก่อนจะสรุปประเด็นได้อย่างชัด สั้น ลัด ให้ฝ่ายปฏิบัติไปทำต่อ รายวิชา ๐๐๓๒๐๐๔ ความเป็นมนุษย์และการเรียนรู้ ปัจจุบันมีอาจารย์ผู้สอนในตาราง ๑๔ ท่าน ได้แก่ ๑) อ.ธวัช ๒) อ.วิไลลักษณ์ ๓) อ.นพคุณ ๔) อ.สุมลวรรณ ๕) อ.นารีรัตน์ (ภาควิชาประวัติศาสตร์) ๖) …

Read More »

รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๓๐๐๕ การประยุกต์คณิตศาสตร์และสถิติในชีวิตประจำวัน _ ๐๒ ประชุม KM อาจารย์ผู้สอนครั้งที่ ๒/๒๕๖๐

วันที่ ๑๙ ตุลาคม ๒๕๖๐ สำนักศึกษาทั่วไปร่วมกันอาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๕ การประยุกต์คณิตศาสตร์และสถิติในชีวิตประจำวัน จัดประชุม KM ต่อเนื่องเรื่อง การพัฒนาเอกสารประกอบการสอนฯ ต่อเนื่องจากครั้งที่ที่ผ่านมา (อ่านบันทึกที่นี่) มีอาจารย์เข้าร่วมถึง ๑๒ ท่าน จากทั้งหมด ๑๔ ท่าน … สรุปตอนท้ายได้ข้อสรุปทั้งผู้รับผิดชอบและกรอบขอบเขตเนื้อหา และจะนำต้นฉบับกลับมารวมกันครั้งแรกสิ้นปีนี้ บันทึกนี้ขอนำข้อสรุปกรอบเนื้อหาและรายนามอาจารย์ผู้รับผิดชอบเขียนมาเรียนไว้อีกครั้งหนึ่ง  ดังนี้ บทที่ ๑ ผู้เขียนคือ ผศ.ดร.มะลิวัลย์ ถุนาพรรณ์ ผศ.ดร.อนุสรณ์ แสงประจักษ์ และ ผศ.ดร.มนตรี ทองมูล บทที่ ๒ เขียนเกี่ยวกับ สมการและระบบสมการ พื้นที่ และปริมาตร  มอบให้ ผศ.ดร.ประภาส ผิวอ่อน และ ผศ.ดร.บรรจบ วันโน บทที่ ๓ เขียนเรื่อง อัตราส่วนร้อยละ …

Read More »

รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๓๐๐๕ การประยุกต์คณิตศาสตร์และสถิติในชีวิตประจำวัน _ ๐๑ แนวทางการปรับปรุงเอกสารประกอบการสอน

วันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๐ สำนักศึกษาทั่วไปร่วมกับอาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๕ การประยุกต์คณิตศาสตร์และสถิติในชีวิตประจำวัน จัดอบอรมและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (KM) อาจารย์ผู้สอนรายวิชา เพื่อรับฟังแนวทางจากผู้ทรงคุณวุฒิหลัก คือ ศาสตราจารย์ปรีชา ประเทพา และ KM ให้ได้แนวทางการพัฒนาเอกสารประกอบการสอน  กลุ่มเป้าหมายคืออาจารย์ผู้สอน ๑๖ ท่านที่ผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการประจำสำนักฯ แล้ว มีอาจารย์ผู้สอนมาร่วม ๗ ท่าน … หากเป็นการประชุม ยังถือว่าไม่ครบองค์ประชุม ตอนท้ายของการอบรม จึงได้นัดหมายวันเวลาประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้อีกครั้งในวันที่ (๑๙ ตุลาคม ๒๕๖๐ เวลา ๑๒.๐๐ น.) เพื่อนำเอาผลการ KM วันนี้ไปทำความเข้าใจร่วมกัน ผมทำหน้าที่เป็น “คุณอำนวย” เช่นเดิม และเขียนบันทึกนี้เพื่อ สื่อสารบทเรียนหรือข้อสรุปสำคัญ ๆ นำมาให้อาจารย์ผู้ประสานงานและอาจารย์ผู้สอนนำไปใช้พัฒนาเอกสารประกอบการสอนต่อไป … ผมขอสรุปทั้งหมดด้วยภาพดัานล่าง และอธิบายสาระเพิ่มเติมเพียงสังเขป แนวทางการเขียนเอกสารประกอบการสอน ศาสตราจารย์ปรีชา …

Read More »

Transformative Learning เรียนรู้จากอาจารย์ณัฐฬส วังวิญญู (กิจกรรมผู้นำสี่ทิศ)

วันที่ ๓๑ กรกฎาคม – ๑ สิงหาคม ๒๕๖๐ สำนักศึกษาทั่วไป จัดอบรมพัฒนาอาจารย์ด้าน Transformative Learning ต่อเนื่องจาก ๒ เดือนก่อนที่มุ่งกลุ่มเป้าหมายไปรายวิชา ๐๐๓๒๐๐๔ ความเป็นมนุษย์และการเรียนรู้ (อ่านได้ที่นี่) วิชานี้ควรจะมีอาจารย์ผู้สอน ๕๐ ท่าน เพื่อเปิดสอนภาคการเรียนละ ๕๐ กลุ่มการเรียน  ๆ ละ ๑๐๐ ที่นั่งเรียน นิสิตทุกคนได้เรียนรู้โลกภายในของตนเอง ปัจจุบันมีอาจารย์ผู้สนใจมาร่วมสอนเพียง ๑๔ ท่านเท่านั้น … ขอนำเอาเรื่องราวความพยายามในการขยายผลมาแบ่งปันในบันทึกนี้ครับ น้องทีมงาน ประชาสัมพันธ์โครงการไปทุกช่องทาง ทางเว็บไซต์ ฝากประชาสัมพันธ์ทางจอแอลอีดีสี่แยก (LED Screen ใกล้ไฟแดง) ช้าเร็วแตกต่างไปตามแต่ใจคนมอง แต่สำคัญสุดคือเราส่งตรงถึงไลน์กลุ่มอาจารย์จีอี ตั้งแต่วันที่ ๔ เดือนกรกฎาคมแล้ว มีอาจารย์และบุคลากรมหาวิทยาลัยผู้สนใจ ๓๐ ท่าน ยืนยันผ่านเว็บไซต์ ถึงเวลาติดภารกิจจำเป็น …

Read More »

แนวทางการปรับปรุงเอกสารประกอบการสอน รายวิชา ๐๐๓๓๐๐๒ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในยุคโลกาภิวัตน์

วันที่ ๑๕ กันยายน ๒๕๖๐  สำนักศึกษาทั่วไปร่วมกับ ผศ.ดร.อาจินต์ ไพรีรณ อาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๒ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในยุคโลกาภิวัตน์ จัดประชุมอาจารย์ผู้สอน เพื่อรับฟังคำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิหลัก ศาสตราจารย์ปรีชา ประเทพา และร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาเอกสารประกอบการสอน สำหรับปีการศึกษาที่ ๑/๒๕๖๐ เป็นต้นไป ผมเป็นตัวแทนสำนักศึกษาทั่วไป ทำหน้าที่เอื้ออำนวยให้การประชุมแลกเปลี่ยนฯ เป็นไปอย่างสะดวก เช่นเดียวกับรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๓ (อ่านที่นี่) ผมมีความรู้สึกว่าตนเองได้เรียนรู้มากขึ้น เกิดไอเดียใหม่ในหัวเป็นระยะ …  ผมสังเคราะห์แนวทางการเขียนเอกสารประกอบการสอนไว้ในผังด้านล่างนี้ ขออธิบายพอสังเขป ดังนี้ครับ บทที่ ๑ ให้เขียนให้เห็นที่มาและความสำคัญของการเรียนรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  อ่านแล้วได้ความคิดรวบยอดจากวิทยาศาสตร์ไปสู่เทคโนโลยี โดยเน้นที่วิธีการหรือกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ โปรยให้เห็นความทันสมัยและนวัตกรรม (ใหม่) ในยุคโลกาภิวัตน์ และเห็นอิทธิพลต่อชีวิตของมนุษย์ เห็นภาพรวมของทุกบทในเอกสาร เน้นวิธีการและกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ที่ทำให้เกิดการพัฒนา วิวัฒนา หรือปฏิวัติ จากยุคหนึ่งไปสู่อีกยุคหนึ่ง วิทยาศาสตร์คืออะไร เทคโนโลยีคืออะไร จากวิทยาศาสตร์มาสู่เทคโนโลยีได้อย่างไร และเกี่ยวข้องกับมนุษย์อย่างไร เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไรในยุคโลกาภิวัตน์ …

Read More »

แนวทางการปรับปรุงเอกสารประกอบการสอน รายวิชา ๐๐๓๓๐๐๓ ทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่น

วันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๖๐ ที่ผ่านมา สำนักศึกษาทั่วไปร่วมกับอาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๓ ทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่น ผศ.ดร.สุดารัตน์ ถนนเก้ว จัดประชุมอาจารย์ผู้สอนเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และรับทราบแนวทางการพัฒนาเอกสารประกอบการสอนของรายวิชาฯ สำหรับใช้ในปีการศึกษา ๒๕๖๑ ผมทำหน้าที่เป็นทั้งคุณเอื้อและคุณอำนวยในการเรียนรู้ ผมรู้สึกเหมือนได้อ่านหนังสือตำราหลายเล่ม นี่คือประโยชน์อันยิ่งของการฟังบัณฑิต ฟังปราชญ์  … ผมหมายถึง ศาสตราจารย์ ดร.ปรีชา ประเทพา ท่านเป็นวิทยากรและผู้ทรงคุณวุฒิหลัก นำพาเราพัฒนาปรับปรุงเอกสารนี้   ผมสรุปแนวทางที่ท่านแนะนำ ไว้ในชาร์ทเดียวดังรูปครับ   ขออธิบายเน้นประเด็นเด่น ๆ ดังนี้ครับ สาระหลักของการปรับปรุงเอกสาร คือ  ปรับให้คำว่า “ทรัพยากรธรรมชาติ” และคำว่า “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” เกี่ยวข้องเป็นคำเดียวกัน  เน้นว่าต้องเกี่ยวข้องกัน Must be Related ทรัพยากรธรรมชาติมีอยู่มากมาย ไม่สามารถจะนำสอนได้หมด จะเลือกเอาทรัพยากรธรรมชาติอะไร ? คำตอบคือ ให้เลือกเฉพาะทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น ทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นภูมิปัญญาก็มีอยู่มากมาย ไม่สามารถจะนำมาได้ทั้งหมด …

Read More »